Er is al veel over gezegd en geschreven: de positie van de partner en de compensatie voor de partner bij afkoop of omzetting van het pensioen in eigen beheer. Veel meer dan de helft van de waarde zou aan de partner betaald moeten worden. Niet op termijn maar per direct. En daarbij zou er ook nog sprake zijn van een fiscaal risico (schenkbelasting).

Naar aanleiding van deze onduidelijkheden schreven wij in december nog een blog met de titel “Compensatie partner, struikelblok PEB?”

Inmiddels is er veel meer duidelijkheid. In veel gevallen is de positie van de partner en de compensatie van de partner helemaal geen probleem!

Waarom compenseren?

Wat is het geval. Na omzetten of afkoop vervalt het recht op partnerpensioen bij overlijden van de DGA én het recht op een deel van het ouderdomspensioen bij eventuele echtscheiding. De partner en eventuele ex-partner(s) zullen instemming moeten verlenen voor de keuze voor afkoop of omzetten.

Het is daarom van belang dat er goede afspraken tussen de DGA en zijn of haar partner worden gemaakt en indien van toepassing een passende compensatie wordt overeengekomen om ook een onbedoelde schenking te voorkomen.

In welke gevallen?

De wet schrijft alleen voor dat de partner wordt gecompenseerd voor het verlies van het recht op pensioen. Over de vraag welke compensatie passend is doet de staatssecretaris geen uitspraak. Dat betekent dat er veel mogelijk is als er maar rekening wordt gehouden met de specifieke situatie.

Wet Uitfasering Pensioen in eigen beheer

De staatssecretaris heeft in de memorie van toelichting op de wet een aantal situaties besproken.

Als er sprake is van een huwelijk in gemeenschap van goederen, huwelijkse voorwaarden met finaal verrekenbeding bij overlijden of echtscheiding of huwelijkse voorwaarden waarin pensioenverrekening is uitgesloten dan is er geen compensatie nodig. Voor die DGA die op huwelijkse voorwaarden is getrouwd met een periodiek verrekenbeding geldt dat als men zich tijdens het huwelijk niet aan dit periodiek verrekenbeding gehouden heeft, en er ook geen finaal verrekenbeding is uitgevoerd bij het einde van het huwelijk, dan wordt deze situatie gelijkgesteld met gemeenschap van goederen. Voor veel DGA’s zal een van deze situaties van toepassing zijn en daarmee is er geen noodzaak om aanvullende afspraken over compensatie te maken.

Voor alle andere situaties kan er zonder passende compensatie sprake zijn van schenking bij afkoop of omzetten van het pensioen in eigen beheer.

Op welke moment compenseren?

Als er wordt gecompenseerd dan mag deze compensatie voorwaardelijk van aard zijn. Dit betekent dat de compensatie aan de partner alleen daadwerkelijk wordt uitgevoerd als de DGA komt te overlijden of als er sprake is van een scheiding. Direct afrekenen is dus niet nodig. Ook mag in de compensatie rekening gehouden worden met de voordelen van het afstempelen van de commerciële waardering naar de fiscale waardering. Hierdoor is namelijk het uitkeren van meer of hoger dividend mogelijk. Deze bijdrage komt in het gezinsinkomen en daarmee ten gunste aan de partner. Verder mag bij het vaststellen van de compensatie rekening worden gehouden met de mate waarin het pensioen onder water staat, welke middelen er (economisch waarden) daadwerkelijk in de BV aanwezig zijn ter dekking van de pensioenaanspraken. De partner heeft op basis van de financiële positie van de BV mogelijk al geen uitzicht op een volledig partnerpensioen.

Conclusie

De gevolgen van de positie van de partner en de compensatie voor de partner zijn in veel situaties er minder groot dan eerder gedacht. Wel is het van belang dat de gevolgen bij (vroegtijdig) overlijden goed in kaart wordt gebracht. Het is raadzaam om na te denken over de noodzaak van bijvoorbeeld een overlijdensrisicoverzekering bij overlijden.